Image default

Gian nan đào tạo chuyên ngành biên tập xuất bản

Chuyên ngành biên tập xuất bản

Là người chỉ huy Khoa Xuất bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền hơn 20 năm, gắn bó với Khoa ngay từ những ngày đầu mới xây dựng, với PGS, tiến sỹ Trần Văn Hải, Khoa Xuất bản chính là ngôi nhà thứ hai của mình. Mặc dù đã nghỉ hưu, nhưng PGS, tiến sỹ vẫn là một trong những chuyên viên số 1, có những góp phần to lớn vào sự tăng trưởng của Khoa. Tình yêu với việc làm, nỗi niềm trăn trở của ông về huấn luyện và đào tạo chuyên ngành biên tập xuất bản vẫn thường trực. Bài viết “ Gian nan giảng dạy chuyên ngành Biên tập xuất bản ” phần nào nói lên những tâm tư nguyện vọng của ông dành cho công tác làm việc huấn luyện và đào tạo lúc bấy giờ .Biên tập sách, hay biên tập xuất bản có phải là một nghề ? Mãi đến nay, vẫn còn nhiều người lăn tăn ! Tại sao nó là một nghề, mà là một nghề khó, rất “ nghệ thuật và thẩm mỹ ”, rõ ràng đó là một việc làm đầy phát minh sáng tạo. Không phải cứ ai học xong một ngành ở ĐH là làm ngay được biên tập sách. Có khi có vài bằng ĐH vẫn chưa làm được. Bởi “ con mắt ” của người biên tập phải nhìn thấu nhiều điều, ở nhiều góc nhìn ! Họ không chỉ đọc bản thảo bằng góc đọc của những chuyên viên khoa học, mà trước hết phải đánh giá và thẩm định bản thảo bằng “ con mắt ” của nhà tư tưởng, người phong cách thiết kế và xu thế niềm tin của xã hội. Công việc ấy đòi họ phải đặt mình ở nhiều vai khác nhau : vai của nhà chỉ huy chính trị, vai của nhà khoa học, vai của người hoạt động giải trí thực tiễn, vai của những những tầng lớp quần chúng .
chuyên ngành biên tập xuất bản
tìm hiểu: mô tả công việc biên tập viên xuất bản tại timviec365.vn
Tại sao có người bảo biên tập sách không phải là một nghề ? Vì nhiều biên tập viên gạo cội ở những nhà xuất bản có phải được huấn luyện và đào tạo ở trường xuất bản đâu mà sao họ vẫn làm tốt, thậm chí còn còn chỉ huy ngành xuất bản .Chúng ta thường nói, biên tập viên là người “gác cửa” cho việc sản xuất và truyền bá các giá trị tinh thần của xã hội. Đó là nhiệm vụ to lớn và cực khó. Gác thế nào để mọi thủ đoạn chống phá tư tưởng của kẻ thù dù xảo quyệt đến đâu cũng được ngăn chặn. Đồng thời lại biết phát hiện sớm các giá trị văn hóa tinh thần mới mẻ, lành mạnh, thiết thực để mở rộng cửa cho nó được công bố. Công việc ấy đòi hỏi người biên tập vừa phải giàu có năng lực trí tuệ, vừa phải công tâm, nhiệt huyết xây dựng đời sống văn hóa.

Đánh giá đúng bản thảo, với người biên tập còn chưa đủ. Chức năng chính của họ còn phải biết thay thế sửa chữa, triển khai xong, nâng cao được bản thảo. Mà bản thảo là “ đứa con ” ý thức của tác giả. “ Giỏ nhà ai, quai nhà ấy ”, không dễ tôi đan được giỏ mà không làm nổi cái quai phải để cho biên tập viên làm. Ấy vậy mà trên thực tiễn, biên tập viên vẫn phải gánh đủ. Nếu lỏng tay gia công bản thảo chắc như đinh sách sẽ còn đầy cát sạn. Bạn đọc lại trách nhà xuất bản thiếu cẩn trọng, oán biên tập viên tắc trách. Nói một cách đơn thuần, nghề biên tập xuất bản phải là tổng hòa của nhiều nghề riêng không liên quan gì đến nhau. Họ vừa là nhà tư tưởng, nhà văn, nhà khoa học, nhà kinh tế tài chính … Một nghề tổng hợp như vậy có huấn luyện và đào tạo được không và huấn luyện và đào tạo như thế nào ?

Mấy chục năm trước nhiều người làm xuất bản nghĩ không hề huấn luyện và đào tạo được nghề biên tập xuất bản. Các nhà xuất bản không muốn nhận sinh viên xuất bản về thực tập nghề nghiệp. Họ công khai minh bạch công bố sẽ không tuyển cán bộ từ nguồn sinh viên Khoa Xuất bản .

Hàng chục năm ( 1973 – 1983 ) mà cả nước chỉ đào tạo và giảng dạy được 3 khóa cán bộ biên tập ở trường Đại học Tuyên giáo ( nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền ). Những người tốt nghiệp những khóa này rất ít người làm đúng nghề huấn luyện và đào tạo. Nguồn nhân lực biên tập xuất bản, về cơ bản vẫn không được phân phối bởi một trường ĐH chuyên ngành. Đó là nguyên do cơ bản làm xuất bản nước ta chậm tăng trưởng, chậm tiến lên trình độ tân tiến của khu vực và quốc tế .

Vậy phải đào tạo và giảng dạy nguồn nhân lực cho ngành xuất bản như thế nào ? Và so với nhu yếu nhân cách người biên tập sách văn minh, khoa xuất bản ở những trường ĐH nước ta có huấn luyện và đào tạo được không ?
Thực tiễn huấn luyện và đào tạo ở Khoa Xuất bản Trường Đại học Tuyên giáo đã vận dụng 2 quy mô giảng dạy :

1. Tuyển sinh học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, đào tạo tập trung 4 năm chuyên ngành xuất bản.

2. Tuyển những người đã tốt nghiệp một ĐH khác, học 3 năm chuyên ngành biên tập xuất bản, ra trường được cấp thêm bằng ĐH thứ 2 .

Các quy mô này đã cho thấy trong trong thực tiễn có những ưu điểm và hạn chế sau :

– Mô hình huấn luyện và đào tạo tập trung chuyên sâu 4 năm với đối tượng người tiêu dùng tốt nghiệp trung học phổ thông khá thuận tiện tuyển sinh với số lượng lớn, thuận tiện trong việc thực thi quá trình huấn luyện và đào tạo. Song, chất lượng đầu vào thấp. Với 4 năm huấn luyện và đào tạo, không bảo vệ chuẩn đầu ra mô hình nhân cách cán bộ biên tập xuất bản tân tiến. Chương trình đào tạo và giảng dạy theo quy mô này đã trang bị cho sinh viên thế giới quan duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin, những nguyên tắc cơ bản biên tập xuất bản, giúp họ có “ con mắt biên tập ” ở tầm vĩ mô và nắm được những thao tác kiến thức và kỹ năng cơ bản của biên tập sách. Tuy nhiên, quy mô huấn luyện và đào tạo này chưa thể trang bị cho người học những tri thức cơ bản, mạng lưới hệ thống và nâng cao của một ngành khoa học mà những loại sách đề cập. Sinh viên khi ra trường mới tiếp đón được vai trò trợ lý biên tập, chứ chưa thể đảm nhiệm chức vụ biên tập viên của nhà xuất bản. Để làm được việc đó họ thường phải học tại chức, hoặc tự học thêm một chương trình ĐH chuyên ngành khác, cũng phải 3 – 4 năm sau mới chính thức trở thành người biên tập của nhà xuất bản. Những cơ sở xuất bản muốn có ngay biên tập viên cho việc làm thường không tuyển cán bộ từ nguồn giảng dạy này .

– Mô hình huấn luyện và đào tạo ĐH thứ 2 chuyên ngành xuất bản gặp trở ngại ngay ở khâu tuyển sinh. Rất ít người tự nguyện vào học. Bởi lẽ, học viên đã tốt nghiệp một ngành khoa học, thường muốn đi làm ngay, đỡ ngân sách cho mái ấm gia đình và xã hội, nhanh gọn có đời sống tự lập, tự khẳng định chắc chắn mình. Hơn nữa, nếu tốt nghiệp ĐH loại khá trở lên, họ thường đã kiếm ngay được việc làm khi ra trường. Những nhà xuất bản tiếp đón họ đang cần người thao tác, không muốn để họ đi học tiếp bằng ĐH thứ hai, mà nếu cần họ sẽ cho học thẳng bậc cao học hoặc đi nghiên cứu sinh về xuất bản. Mặt khác, quá trình giảng dạy bằng 2 thường phức tạp bởi sự “ lệch sóng ” về trình độ, trình độ tự giác và điều kiện kèm theo học tập của học viên rất khác nhau. Mặc dù vậy, chất lượng đầu ra giảng dạy theo quy mô này đạt cao hơn hẳn quy mô trước. Nhân cách người biên tập sách khi ra trường đã được trang bị khá không thiếu. “ Con mắt biên tập ” đã bao quát được tổng lực cả ở tầm khái quát, cả kiến thức và kỹ năng biên tập cụ thể .

Từ những năm 1990, ngành xuất bản Nước Ta cũng Open trong quan hệ với quốc tế. Ngoài những nước xã hội chủ nghĩa, tất cả chúng ta đã mở cửa quan hệ với những nước tư bản tăng trưởng về xuất bản trong đó có hợp tác giảng dạy .

Mô hình đào tạo, bồi dưỡng xuất bản của các nước ASEAN, của Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc đều đã được nghiên cứu, tham khảo trong đào tạo biên tập sách ở Việt Nam. Chương trình đào tạo xuất bản ở Khoa Xuất bản – Học viện Báo chí và Tuyên truyền được xây dựng lại và triển khai viết giáo trình đào tạo. Các đề án cấp Nhà nước về xây dựng các chương trình đào tạo từ bậc đại học đến bậc tiến sĩ xuất bản được triển khai, đã thu được những thành tựu đáng ghi nhận.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ huy tiến hành thực hiện bộ chương trình giảng dạy cán bộ biên tập xuất bản mới với những trình độ cử nhân, thạc sĩ và tiến sỹ xuất bản. Khoa Xuất bản – Học viện Báo chí và Tuyên truyền là cơ sở đào tạo và giảng dạy duy nhất ở nước ta đã và đang thực thi cả ba bậc giảng dạy này. Những cán bộ được huấn luyện và đào tạo chuyên ngành biên tập xuất bản lúc bấy giờ hoàn toàn có thể học nhiều bậc để phân phối nhu yếu của thực tiễn, cung ứng kịp thời nguồn nhân lực cho ngành, đồng thời có đủ điều kiện kèm theo để phát huy cao nhất năng lượng bản thân, vươn lên đạt những thành tựu cao trong thực tiễn và hoạt động giải trí khoa học xuất bản .

Học viện Báo chí và Tuyên truyền với truyền thống lịch sử hơn 50 năm giảng dạy chuyên ngành xuất bản vững tin tăng trưởng, thực thi chương trình giảng dạy cán bộ biên tập xuất bản ở cả 3 trình độ, phân phối nhu yếu mới của xuất bản Nước Ta trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Con đường tiến lên khá rõ, tuy nhiên trước mắt những người làm công tác làm việc giảng dạy chuyên ngành xuất bản nước ta vẫn đang còn biết bao yếu tố bức xúc : Nguồn lực của những cơ sở giảng dạy ngành xuất bản nước ta quá nhỏ bé. Cơ sở huấn luyện và đào tạo chuyên ngành biên tập xuất bản cả 3 trình độ ở nước ta chỉ dưới 10 giảng viên đảm nhiệm. Số người có học hàm, học vị trong ngành hoàn toàn có thể tham gia giảng dạy cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Trong khi đó, trên quốc tế việc huấn luyện và đào tạo trình độ tiến sỹ ngành biên tập xuất bản còn là một chuyên ngành rất hẹp và ít trường ĐH thực thi. Cơ sở vật chất kỹ thuật cho đào tạo và giảng dạy chuyên ngành này ở nước ta còn nghèo nàn và lỗi thời, việc hướng dẫn thực hành thực tế trong đào tạo và giảng dạy còn chưa ổn, chưa cung ứng được yên cầu của thực tiễn .

Hiện nay, ngành xuất bản Nước Ta đang nhanh gọn quy đổi công nghệ tiên tiến. Kỹ năng biên tập xuất bản đổi khác hàng ngày. Các cơ sở giảng dạy, đội ngũ giảng viên xuất bản vẫn đang tự vượt lên để update những thành tựu mới nhằm mục đích phân phối nhu yếu của ngành và của xã hội. Việc giảng dạy biên tập xuất bản trong thời đại công nghệ tiên tiến mới vẫn nguy hiểm, khó khăn vất vả. Song, quả đất không khi nào thiếu được sách nên không hề coi nhẹ việc đào tạo và giảng dạy những người làm sách, đặc biệt quan trọng là những biên tập viên. Bởi vậy, việc làm giảng dạy biên tập viên xuất bản dù nguy hiểm vẫn luôn là một việc làm cao quý và vinh quang. /.

Xem thêm: Tìm hiểu thêm về ngành Quan hệ công chúng

Nguồn: Tổng hợp từ Internet

Tin liên quan

Phương thức xét tuyển Học viện Báo chí 2022

khoinganhtt

Quan hệ công chúng là gì? Những điều cần biết về quan hệ công chúng

khoinganhtt

PR là gì ? Vì sao nên chọn PR để truyền thông?

khoinganhtt

Leave a Comment